Het korte antwoord: voor een tinctuur bedek je fijngemaakte gedroogde specerijen, citrusschil of kruiden met alcohol van minstens 40%, sluit je de pot en laat je hem 4 tot 6 weken donker trekken, vaak geschud. Zeef, bottel in donker glas en zet er een etiket op. De afgemeten verhouding is 1 deel gedroogde plant op gewicht op 5 delen alcohol op volume: 50 g op 250 ml.
In de keuken is een tinctuur een smaakmaker. Sinaasappelschil, kaneel, koffiebonen of rozemarijn in alcohol, per druppel in drankjes, sauzen en desserts. Deze gids gaat alleen over smaak en methode. Vragen over gezondheid horen bij je arts of apotheker, zeker als je zwanger bent, borstvoeding geeft of medicijnen gebruikt.
| In het kort | |
|---|---|
| Werktijd | 15 minuten |
| Trektijd | 4 tot 6 weken |
| Verhouding | 1:5 gedroogd (50 g op 250 ml), 1:2 vers |
| Alcohol | 40% of meer, voor voedingsgebruik |
| Houdbaar | Jaren, gesloten en donker |
Ingrediënten voor een keukentinctuur 1:5
- 50 g gedroogde specerijen, schillen of kruiden, grof gehakt of gekneusd
- 250 ml wodka van 40%, of een hoger percentage alcohol voor voedingsgebruik
- Een glazen pot van 500 ml met een goed sluitend deksel
- Een fijne zeef en een kaasdoek of een koffiefilter
- Kleine donkere glazen druppelflesjes
- Etiketten en een pen
Welke alcohol: wodka smaakt nergens naar, dus de plant komt erdoor. Gebruik minstens 40%: zwakkere drank haalt minder smaak eruit en blijft minder lang goed. Verse planten brengen water mee dat het alcohol verdunt, dus die hebben een hoger percentage nodig; onze knoflooktinctuur gebruikt 96%.
Keukentincturen die de moeite waard zijn
| Tinctuur | Plant | Probeer in |
|---|---|---|
| Sinaasappelschil | Gedroogde schil, zonder het wit | Cocktails, chocolade, glazuur |
| Winterspecerij | Kaneel, kardemom, kruidnagel | Koffie, warme chocolademelk, glühwein |
| Rozemarijn | Gedroogde blaadjes | Limonade, gin-tonic, geroosterde aardappels |
| Koffie | Gekneusde gebrande bonen | Tiramisu, ijs, espresso martini |
| Chili | Gedroogde pepers | Bloody Mary, soepen, marinades |
Volksmethode of afgemeten methode
| Methode | Hoe | Goed voor |
|---|---|---|
| Volksmethode | Vul de pot ongeveer half met gedroogde plant en bedek met 2 tot 3 cm alcohol erboven | Snelle batches, proeven onderweg |
| Afgemeten | Weeg de plant, meet de alcohol af: 1:5 gedroogd, 1:2 vers | Herhaalbaar resultaat, elke keer dezelfde smaak |
De volksmethode is prima voor één pot. De afgemeten methode wil je zodra een tinctuur lukt en je hem precies zo opnieuw wilt maken.
Zo maak je een tinctuur
- Wegen en fijnmaken. Weeg 50 g gedroogde plant af. Kneus specerijen, breek kaneelstokjes, hak schil en blad grof. Meer oppervlak betekent sneller smaak.
- Alcohol afmeten. Giet 250 ml over de plant in de pot. Alles moet onder het oppervlak liggen.
- Meteen etiketteren. Schrijf de plant, de verhouding, het alcoholpercentage en de datum van vandaag op een stukje tape.
- Laten trekken. Zet de pot 4 tot 6 weken donker op kamertemperatuur. Schud dagelijks in de eerste week, daarna een paar keer per week.
- Proeven. Vanaf week 2 een druppel in een glas water. Stop als de smaak helder en vol is.
- Zeven en uitpersen. Giet door een zeef met een kaasdoek en wring de doek uit voor de laatste druppels.
- Bottelen. Vul kleine donkere druppelflesjes tot bovenaan, zodat er weinig lucht op de tinctuur staat, en sluit ze.
Zo zet je een etiket op een tinctuur
Een tinctuur zonder etiket is na een maand een raadselflesje. Schrijf op:
- de plant en het gebruikte deel, vers of gedroogd
- de verhouding en het alcoholpercentage
- de startdatum en de zeefdatum
Bijvoorbeeld: "Sinaasappelschil, gedroogd, 1:5, 40%, gestart 8 nov 2026, gezeefd 20 dec 2026".
Hoe lang een tinctuur goed blijft
Met 40% alcohol of meer, gesloten, donker en op kamertemperatuur blijft een tinctuur jaren goed. Het aroma zwakt langzaam af, dus ruik en proef een oud flesje voor gebruik. Weggooien als hij troebel wordt, muf ruikt of schimmel toont.
Tinctuur, extract en infusie: het verschil
| Tinctuur | Extract | Infusie | |
|---|---|---|---|
| Vloeistof | Alcohol | Meestal alcohol | Water, olie, azijn of honing |
| Verhouding | Afgemeten, vaak 1:5 | Op smaak | Op smaak |
| Tijd | Weken | Weken | Minuten tot dagen |
| Houdbaar | Jaren | Jaren | Dagen tot maanden |
| Voorbeeld | Knoflooktinctuur | Sinaasappelextract | Kruidenolie, siroop, thee |
In de keuken zijn tinctuur en extract naaste familie: allebei een plant in alcohol. "Extract" is het woord op bakflesjes zoals vanille. "Tinctuur" betekent meestal een afgemeten verhouding, een druppelflesje en gebruik per druppel. Een infusie bevat geen alcohol en blijft daarom dagen of maanden goed, geen jaren. Een tinctuur met glycerine in plaats van alcohol heet een glyceriet.
Meer flesjes om zo te maken: zelfgemaakte extracten.
Een geconcentreerde tinctuur in het Herb Lab
Het NOIDS Herb Lab kan een gezeefde tinctuur indampen met de functie Evaporation, met ongeveer 50 ml per uur en nooit boven 102 °C. De Condenser vangt het alcohol op terwijl het verdampt.
- Giet de gezeefde tinctuur in het Glass, onder de MAX-streep, en druk het droge Glass in de Main Body.
- Plaats de Condenser: het korte eind in de Spout van de Filter Set, en sluit het Glass af met de Filter Set. Zet een tweede, leeg Glass onder het lange eind.
- Draai de Rotary Control naar Evaporation. Draai naar OFF als het volume naar wens is.
- Afkoelen, dan bottelen. Zit er nog maar weinig alcohol in, bewaar het dan in de koelkast en gebruik het binnen 4 dagen, of vries het in.
Alleen alcohol voor voedingsgebruik, niet gedenatureerd, in een ruimte groter dan 50 m³ met frisse lucht, minstens 5 m van elke open vlam.
Vragen
Welke alcohol is het best voor een tinctuur?
Wodka van 40% of meer voor gedroogde planten, omdat die geen eigen smaak meebrengt. Verse planten hebben een hoger percentage alcohol voor voedingsgebruik nodig, omdat hun water het alcohol verdunt.
Wat betekent een tinctuur 1:5?
1 deel plant op gewicht op 5 delen alcohol op volume. 50 g gedroogde sinaasappelschil in 250 ml wodka is een tinctuur 1:5.
Hoe lang moet een tinctuur trekken?
4 tot 6 weken in het donker, vaak geschud. Proef vanaf week 2 en zeef als de smaak helder is.
Kan ik een tinctuur zonder alcohol maken?
Geen tinctuur als zodanig, wel een glyceriet: 3 delen glycerine voor voedingsgebruik op 1 deel water, 6 tot 8 weken laten trekken. Het is zoeter en blijft ongeveer 1 jaar goed.
Is een tinctuur hetzelfde als een extract?
In de keuken bijna. Allebei een plant in alcohol. Een tinctuur volgt meestal een afgemeten verhouding en wordt per druppel gebruikt; extract is de naam op bakflesjes.
